No.92 ฉบับจากเจจุงวอนถึงหมอบรัดเลย์

ช่วงนี้ ผมกำลังติดดูซี่รี่ส์เกาหลี เจจุงวอน ตำนานแพทย์แห่งโชซอน( Jejungwon The Hospital ) ทางอินเทอร์เน็ต เพราะช่อง 3 มีรายการ The Voice มาคั่น เลยไม่ได้ฉายเต็มเวลา เสาร์-อาทิตย์

เกริ่นสั้นๆ เกี่ยวกับ เจจุงวอน เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับโรงพยาบาลแห่งราชวงศ์โชซอนที่มีชื่อว่า “เจจุงวอน (Jejungwon)“ ซึ่งเป็นโรงพยาบาลมิชชันนารีอเมริกันที่ก่อตั้งโดย ดร.อัลเลน เมื่อเดือนเมษายน ปี ค.ศ. 1885 เป็นโรงพยาบาลแบบตะวันตกแห่งแรกในประเทศเกาหลี “เจจุงวอน” ยังเป็นสถานที่ใช้ค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์การแพทย์แผนตะวันตก อาทิเช่น การผ่าตัด ฯลฯ นอกจากนี้ก็มีการปรุงแต่งด้วยเรื่องราว บู๊ บุ๋น ดราม่า ความรัก ตามสไตล์ซีรี่ส์เกาหลี ให้คนได้ติดตาม

พอดูไป ก็พาลให้นึกเปรียบเทียบ ดร.อัลเลน กับหมอบรัดเลย์ที่เข้ามาเมืองไทย ในยุคของหมอสอนศาสนา เหมือนกัน ซึ่งหมอบรัดเลย์เองก็ได้สร้างตำนาน สิ่งแรก หลายๆอย่าง ทั้งวงการแพทย์และวงการสิ่งพิม์ในเมืองไทยไว้อย่างน่าสนใจ ยกตัวอย่างเรื่องการแพทย์ ก็มีเกร็ดเรื่องเล่าชวนตื่นเต้น คือ ประมาณเดือนมกราคม 2380 (บางแหล่งข้อมูลจะเป็น 2379) มีงานฉลองที่วัดประยูรวงศ์ เกิดอุบัติเหตุ กระบอกบรรจุดินดำที่ใช้ทำพลุ เกิดแตกเมื่อถูกจุดไฟ ทำให้มีผู้เสียชีวิตทันที 8 คนและมีผู้ได้รับบาดเจ็บมากมาย หนึ่งในนั้นเป็นพระภิกษุซึ่งมีแผลฉีกขาดที่แขน ซึ่งหมอบรัดเลย์ซึ่งถูกเรียกตัวเข้ามารักษาพยาบาลผู้ป่วยในเวลานั้น ลงความเห็นว่า ต้องผ่าตัดแขนทิ้ง ซึ่งคนไทยในยุคนั้นก็ไม่เชื่อว่าถ้าตัดแขนแล้วจะรอดชีวิตได้ (เพราะไม่เคยปรากฏการรักษาแบบนี้มาก่อน) ปรากฏว่า การผ่าตัดประสบความสำเร็จ พระภิกษุรูปนั้นรอดชีวิต เหตุการณ์ครั้งนั้น ทำให้แพทย์สมัยใหม่ของมิชชันนารี ได้รับความเชื่อถือและชื่อเสียงเป็นอันมาก ( ในซีรี่ส์ เจจุงวอน ก็มีเหตุการณ์หลายๆตอน เป็นเรื่องราวประมาณนี้เหมือนกัน )

ส่วนในด้านสิ่งพิมพ์ หมอบรัดเลย์เป็นผู้ริเริ่มจัดพิมพ์หนังสือพิมพ์ฉบับแรกของเมืองไทย โดยเป็นลักษณะของหนังสือจดหมายเหตุเรียกว่า บางกอกรีคอร์เดอร์ ซึ่งตัวบางกอกรีคอร์เดอร์เองก็มีเกร็ดเรื่องราวเกี่ยวกับเรื่องการเมืองในสยามยุคนั้นอยู่ไม่น้อย เพราะหมอบรัดเลย์เองมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับบรรดาเจ้านาย ขุนนาง ไปจนถึงพระมหากษัตริย์ (ช่วงรัชกาลที่3-5)  ( ซึ่งในเรื่อง เจจุงวอน หมอฝรั่งในเรื่องก็เข้านอก ออกใน พระราชวังของกษัตริย์โชซอนเป็นประจำเหมือนกัน )

เรื่องราวหมอบรัดเลย์ก็มีทำเป็นซีรี่ส์เมื่อเร็วๆนี้เหมือนกันนะ แต่เป็นแค่หนึ่งในเรื่องราวของ  เรื่องเล่า ๙ แผ่นดิน ในตอน การแพทย์ก้าวหน้า ออกฉายทางไทยพีบีเอส

ตัวอย่างคลิปที่มีคนอัพโหลดบน youtube

ตัดกลับมาในยุคปัจจุบัน ในวันที่โรงพยาบาลเอกชนหลายแห่งถูกปรับโฉมใหม่ให้กลายเป็นศูนย์บริการทางการแพทย์แบบครบวงจร จากการให้การรักษาเพื่อความช่วยเหลือทางสังคมกลายมาเป็นการขายสินค้าในรูปแบบของการบริการ(ทางการแพทย์)  จากคนไข้กลายมาเป็นลูกค้า จากดัชนีวัดความสำเร็จจากการรักษาคนไข้กลายมาเป็นดัชนีราคาหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ ผมก็ไม่แน่ใจเหมือนกัน ว่าอนาคตข้างหน้า เราจะเรียกสิ่งเหล่านี้ว่าตำนานทางการแพทย์ได้หรือเปล่า แต่ที่แน่ๆหุ้นโรงพยาบาลแห่งหนึ่งของเมืองไทย ได้กลายเป็นตำนานเจ้าพ่อ M&A (Mergers And Acquisitions) ไปเรียบร้อยแล้ว ถ้ามองในแง่ทุนนิยมด้านเดียว ไม่มองมิติด้านสังคม โรงพยาบาลถือเป็นกิจการที่มีอำนาจการต่อรอง(bargaining power)จากลูกค้าต่ำมาก และตัวธุรกิจเองก็อยู่ใน macro trend เรื่อง aging economy อย่างชัดเจน แต่ถ้าเรามองร่วมกับมิติทางสังคม ภายใต้ตัวเลขอัตราการเติบโตของกำไรที่ถูกแสดงออกมาทุกๆไตรมาส  มันก็คืออัตราการป่วยไข้และต้นทุนด้านการรักษาสุขภาพที่เพิ่มขึ้นของคนในสังคมนั่นเอง